W bocznej uliczce żarskiej starówki, przy dzisiejszej ulicy Osadników Wojskowych, stoją dwie barokowe kamienice, które przetrwały ponad cztery stulecia burzliwej historii. Te XVI-wieczne budynki o numerach 52 i 53 noszą nazwę Kamienice Ottona Langa – od lekarza, który na początku XX wieku nadał im ostateczny kształt. Nie każdy wie, że przez wieki mieściła się tu jedna z najstarszych aptek w mieście.
To miejsce dla tych, którzy lubią odkrywać historię zapisaną w architekturze i spacerując po mniejszych miastach, zwracają uwagę na detale. Żary nie są oblegane przez turystów jak Wrocław czy Kraków, więc można spokojnie podziwiać zabytkowe kamienice bez tłumów.
- bogata historia aptekarska
- unikalna architektura barokowa
- spokojna atmosfera bez tłumów
- piękne detale elewacji
- bliskość innych zabytków w starówce
Historia aptekarskich kamienic w Żarach
Kamienica numer 52 powstała w drugiej połowie XVI wieku. Już w 1561 roku jej właściciel otrzymał przywilej prowadzenia apteki – to jeden z najstarszych tego typu dokumentów w regionie. Pierwszym apteką wymienionym z nazwiska był Merten Hoffmann, który pojawia się w zapisach z 1611 roku.
W 1675 roku budynek kupił Georg Phillip Glaser. To pod jego ręką kamienica zyskała barokowy charakter – przebudowa nastąpiła w 1685 roku, tuż po wielkim pożarze Starego Miasta rok wcześniej. Rodzina Glaserów prowadziła tu aptekę przez niemal sto lat, do 1754 roku. Potem kamienicę przejęła kolejna aptekarza rodzina – Curtiusowie.
W 1903 roku właścicielem został doktor Otto Lang. To właśnie on w latach 1927-1928 przeprowadził gruntowny remont, który nadał kamienicy obecny wygląd. Dodał wymyślne portale, zdobione okna i elementy łączące renesans z barokiem. Na parterze przez lata działała słynna Apteka pod Lwem.
Kamienica numer 52 przez ponad 350 lat pełniła funkcję apteki – od XVI wieku aż do czasów współczesnych. To jeden z najdłuższych ciągów aptekarskiej tradycji w tej części Polski.
Architektura kamienicy Ottona Langa
Obie kamienice – zarówno nr 52, jak i stojąca na rogu ulic Osadników Wojskowych i Rynek nr 53 – pochodzą z tego samego okresu. Reprezentują barokowy styl z charakterystycznymi dla tej epoki proporcjami i detalami.
Remont z lat 20. XX wieku sprawił, że fasady zyskały bogaty wystrój. Widać tu wpływy zarówno renesansu, jak i baroku – dekoracyjne obramienia okien, portale z rzeźbiarskimi detalami, zróżnicowane podziały elewacji. Otto Lang nie starał się odtworzyć oryginalnego wyglądu, ale stworzył własną wizję łączącą różne epoki.
Kamienice zachowały historyczny układ – parter tradycyjnie przeznaczony na działalność handlową (apteka), wyższe kondygnacje mieszkalne. To typowy schemat dla mieszczańskich kamienic w miastach śląskich i łużyckich.
Co zobaczyć przy ulicy Osadników Wojskowych
Spacer po tej części Żar to podróż w czasie. Ulica Osadników Wojskowych do 1945 roku nosiła niemiecką nazwę Niederstrasse. Oprócz Kamienic Ottona Langa warto zwrócić uwagę na całą zabudowę tej uliczki – zachowały się tu inne historyczne budynki tworzące spójną starówkową panoramę.
Kamienice można podziwiać z zewnątrz. Warto przyjrzeć się detalom elewacji, porównać obie sąsiadujące ze sobą budowle, zauważyć różnice w detalach architektonicznych. Fotografie najlepiej robić w godzinach przedpołudniowych, gdy światło pada korzystnie na fasady.
Dla miłośników historii ciekawym tropem jest odnajdywanie na ścianach kamienic śladów niemieckiej przeszłości miasta. Żary przez wieki były częścią Dolnych Łużyc i nosiły nazwę Sorau. Ta wielokulturowa historia zapisana jest w architekturze.
Żary – miasto warte dłuższego spaceru
Kamienice Ottona Langa to jeden z elementów większej układanki. W centrum Żar znajduje się ratusz z XIV-XV wieku, kompleks zamkowo-pałacowy, kościoły i inne zabytkowe kamienice. Miasto nie jest wielkim centrum turystycznym, ale właśnie dlatego spacer tu ma swój urok – można spokojnie poznawać kolejne zabytki bez pośpiechu.
Od Kamienic Ottona Langa do rynku z ratuszem to dosłownie kilkadziesiąt metrów. Warto połączyć zwiedzanie w jedną trasę obejmującą całą starówkę. Na spokojne zwiedzanie centrum Żar wystarczy 2-3 godziny.
Żary to największe miasto polskiej części Łużyc. Przez stulecia było ważnym ośrodkiem handlowym i rzemieślniczym, co widać w architekturze mieszczańskich kamienic.
Dla kogo są Kamienice Ottona Langa
To miejsce przede wszystkim dla miłośników architektury i historii małych miast. Jeśli lubisz odkrywać mniej znane zakątki, szukać ciekawych historii w architekturze i nie potrzebujesz wielkich atrakcji – Żary mogą być interesującym przystankiem.
Rodziny z dziećmi raczej nie znajdą tu typowych atrakcji dziecięcych, ale starsze dzieci zainteresowane historią mogą docenić opowieści o aptekarskich rodzinach i wielowiekowej tradycji miasta. Fotografowie amatorzy i urbex-owcy znajdą w Żarach wiele ciekawych kadrów – oprócz odnowionych zabytków są tu też budynki czekające na rewitalizację.
Praktyczne informacje – jak zwiedzać Kamienice Ottona Langa
Lokalizacja: Kamienice znajdują się przy ulicy Osadników Wojskowych 52 i 53 w Żarach, w odległości około 100 metrów od Rynku.
Dostępność: Kamienice można zwiedzać wyłącznie z zewnątrz. Nie są to obiekty muzealowe, więc zwiedzanie ogranicza się do oglądania elewacji i robienia zdjęć.
Cena: Bezpłatnie – to spacer po ulicach miasta.
Czas zwiedzania: Na obejrzenie samych kamienic wystarczy 10-15 minut. Warto jednak połączyć to z dłuższym spacerem po starówce Żar (2-3 godziny).
Dojazd: Żary leżą przy drodze krajowej nr 12 (Łęknica – Dorohusk) oraz linii kolejowej Wrocław – Cottbus. Z Zielonej Góry to około 50 km (45 minut jazdy samochodem), z Wrocławia około 140 km (1,5 godziny). Dojazd pociągiem jest możliwy – dworzec kolejowy znajduje się około 1,5 km od centrum. Parkowanie w centrum zazwyczaj nie sprawia problemów, są ogólnodostępne miejsca parkingowe w okolicy rynku.
Najlepszy czas na wizytę: Kamienice można zwiedzać o każdej porze roku. Wiosną i latem dłuższy dzień sprzyja spacerowi po mieście, jesienią zabytkowa architektura zyskuje nostalgiczny klimat.
Co jeszcze zobaczyć w okolicy: Ratusz miejski, ruiny zamku i pałacu książęcego, kościół Wniebowzięcia NMP, Dom Towarowy Braci Bicków z lat 20. XX wieku. W promieniu 30 km znajdują się także: Żagań z zespołem poaugustiańskim, Iłowa z parkiem dworskim, Muzeum Obozów Jenieckich.