Zielony Las

Zielony Las to rozległy kompleks leśny w południowej części Żar, który od lat przyciąga mieszkańców województwa lubuskiego i turystów szukających kontaktu z przyrodą. To miejsce, gdzie na stosunkowo niewielkim obszarze można znaleźć pagóry, doliny, jary, a nawet niewielkie jeziorka – wszystko to dzięki urozmaiceniu terenu ukształtowanemu przez lodowiec. Różnica wysokości między najniższym a najwyższym punktem sięga tu aż 90 metrów.

W weekendy na leśnych ścieżkach można spotkać więcej osób niż w centrum miasta na deptaku. Nic dziwnego – Zielony Las oferuje kilkanaście kilometrów szlaków pieszych i rowerowych, plenerową siłownię, a przede wszystkim trzy charakterystyczne wieże, które od dekad wyznaczają krajobraz tego miejsca.

Trzy wieże – symbol Zielonego Lasu

Największą atrakcją są bez wątpienia wieże widokowe, które nadają temu miejscu unikalny charakter. Najstarsza z nich powstała w 1864 roku z inicjatywy Towarzystwa Upiększania Miasta. Ta drewniano-kamienna konstrukcja ma 16 metrów wysokości i od 2016 roku jest ponownie dostępna dla zwiedzających po gruntownej renowacji.

Wejście na taras widokowy jest bezpłatne, a widoki potrafią zaskoczyć. Przy dobrej, bezchmurnej pogodzie z góry widać pasmo Karkonoszy ze Śnieżką, która znajduje się 105 kilometrów w linii prostej od wieży. To jedno z niewielu miejsc w regionie, skąd można podziwiać najwyższe szczyty Polski bez wielogodzinnej wspinaczki.

Druga wieża to masywna kamienna konstrukcja zwana wieżą Bismarcka. Jej budowę rozpoczęto 1 kwietnia 1914 roku, w 99. rocznicę urodzin kanclerza. Pierwsza wojna światowa przerwała prace i obiekt nigdy nie został ukończony. Po wojnie władze polskie dobudowały na kamiennej podstawie drewnianą konstrukcję i wykorzystywały ją jako punkt obserwacji przeciwpożarowej aż do 1980 roku.

Potem przyszły trudne czasy – wieża została ograbiona z granitowych schodów, części fasady i tarasu widokowego. Dziś stoi ogrodzona i niedostępna dla turystów, ale jej potężna bryła wyłaniająca się spomiędzy drzew robi wrażenie i stanowi charakterystyczny punkt na szlaku.

Trzecia wieża pełni funkcję przeciwpożarową i przy niej znajduje się najwyższy punkt województwa lubuskiego – Góra Żarska o wysokości 227 metrów nad poziomem morza.

Żarska Arkadia – historia zapisana w krajobrazie

Zielony Las to nie tylko przyroda i rekreacja. To miejsce z bogatą historią, której ślady można odnaleźć podczas spaceru. Przez las biegł niegdyś trakt pocztowy – fragmenty starego bruku widoczne są do dziś w pobliżu miejsca, gdzie stał zamek leśny.

Ten barokowy dworek myśliwski należał do Erdmanna II von Promnitza i był częścią tzw. Żarskiej Arkadii – malowniczego założenia parkowego, które chętnie odwiedzali miłośnicy odosobnienia i kontaktu z naturą. Jeszcze w połowie XX wieku można było podziwiać pałacyk, dziś po nim nie ma śladu. Pozostały tylko parki na wzgórzach i charakterystyczna topografia terenu.

Innym ciekawym miejscem jest Bukowy Wądół, dawniej zwany Euterpe. To malownicza dolina porośnięta starymi bukami, do której prowadzą drewniane schody. Kompleks leśny obfituje w pomnikowe drzewa – część z nich została formalnie objęta ochroną jako pomniki przyrody.

Szlaki i trasy – dla pieszych, biegaczy i rowerzystów

Przez Zielony Las przebiegają trzy główne szlaki turystyczne oznaczone kolorami: czerwonym, czarnym i niebieskim. Czerwony prowadzi od leśnego parkingu do Wieży Bismarcka – to zaledwie 800 metrów, więc nawet z dziećmi można go pokonać w kilkanaście minut.

Niebieski szlak kryje więcej tajemnic – prowadzi m.in. do Zbójnickiego Zamku, zabytkowych kamieni i innych mniej oczywistych atrakcji. Istnieje też ścieżka przyrodniczo-leśna z tablicami informacyjnymi, które tłumaczą zasady gospodarki leśnej, odnowień naturalnych i sztucznych czy małej retencji. To dobra opcja dla tych, którzy chcą nie tylko spacerować, ale i dowiedzieć się czegoś o otaczającej przyrodzie.

Dla rowerzystów przygotowano euroregionalną drogę rowerową łączącą Żary z Żaganiem. Zimą wytyczone szlaki sprzyjają narciarstwu biegowemu, choć nie każdy sezon przynosi wystarczającą ilość śniegu.

Przy szlakach znajduje się plenerowa siłownia – popularne miejsce, gdzie można wykonać kilka ćwiczeń przed dalszą wędrówką lub po niej. W weekendy bywa tu sporo osób uprawiających jogging i nordic walking.

Dla kogo to miejsce?

Zielony Las sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią krótkie, łatwe trasy i możliwość wspinaczki na wieżę widokową. Biegacze i miłośnicy nordic walking mają do dyspozycji kilkanaście kilometrów utwardzonych i leśnych ścieżek o zróżnicowanym profilu.

Rowerzyści górscy znajdą tu sporo wyzwań – urozmaicona rzeźba terenu, podjazdy, zjazdy i techniczne odcinki między drzewami. Miłośnicy historii mogą poszukać śladów Żarskiej Arkadii, starego traktu pocztowego czy pozostałości po dawnym dworku myśliwskim.

To też dobre miejsce na krótki weekendowy wypad z miasta. Nie trzeba planować całego dnia – wystarczy dwie, trzy godziny, żeby przejść główne szlaki, wejść na wieżę i odpocząć przy siłowni. Można też zostać dłużej i zgłębić mniej uczęszczane ścieżki.

Ochrona przyrody i walory przyrodnicze

W 1996 roku Wojewoda Zielonogórski objął większą część Zielonego Lasu ochroną jako obszar chronionego krajobrazu. Decyzja ta wynikała z unikalnych walorów przyrodniczych – kompleks starych buków, pomnikowe drzewa, różnorodność siedlisk i bogata fauna.

Las leży na terenie Wzniesień Żarskich, które zawdzięczają swój charakter działalności lodowca. Efektem są liczne pagórki, doliny i jary, które sprawiają, że nawet krótki spacer może być zaskakująco urozmaicony. Można tu znaleźć niewielkie zbiorniki wodne i grzęzawiska – miejsca cenne dla lokalnej przyrody.

Niewielu odwiedzających zdaje sobie sprawę, że pokonując szlaki w Zielonym Lesie, zdobywają najwyższy szczyt województwa lubuskiego – Górę Żarską, która wznosi się na 227 metrów nad poziomem morza.

Praktyczne informacje – jak dojechać, ile czasu, co zabrać

Dojazd: Zielony Las znajduje się w południowej części Żar. Do leśnego parkingu prowadzi droga Żary-Łaz. Parking jest bezpłatny i dostępny przez cały rok. Z centrum miasta to zaledwie kilka minut jazdy samochodem.

Czas zwiedzania: Podstawowa trasa do wieży widokowej i z powrotem to około 1,5-2 godziny ze spokojnym spacerem i czasem na podziwianie widoków. Jeśli chcesz przejść dłuższy szlak i zobaczyć więcej atrakcji, zaplanuj 3-4 godziny. Rowerzyści pokonają główne trasy w około 2 godziny.

Ceny: Wstęp na teren Zielonego Lasu jest bezpłatny. Wejście na wieżę widokową również nie kosztuje nic. To jedno z niewielu miejsc w regionie, gdzie można spędzić kilka godzin na łonie natury bez żadnych wydatków.

Godziny otwarcia: Las dostępny jest przez całą dobę, przez cały rok. Wieża widokowa jest otwarta w godzinach dziennych – warto wybrać się tam w słoneczny dzień, żeby w pełni wykorzystać potencjał widokowy.

Co zabrać: Wygodne buty – nawet na krótszych trasach są nierówności i korzenie. Wodę, szczególnie latem. Jesienią i wiosną po deszczach niektóre odcinki mogą być błotniste. Zimą warto mieć ciepłe ubranie – na wieży bywa wietrznie.

Dla rowerzystów: Trasy są w większości dostosowane do rowerów górskich. Szosowe mogą mieć problem na bardziej technicznych odcinkach. Warto mieć mapę szlaków – oznakowanie jest, ale w kilku miejscach można się pomylić.

Zielony Las to miejsce, które można odwiedzać o każdej porze roku. Wiosną kwitną leśne kwiaty, latem drzewa dają przyjemny cień, jesienią bukowy las prezentuje się w złotych barwach, a zimą przy odpowiedniej ilości śniegu można uprawiać narciarstwo biegowe. Każdy sezon ma swój urok i swoich stałych bywalców.