Pełnoletni mieszkańcy mogą w kilka minut zablokować swój numer PESEL w mObywatelu albo w urzędzie gminy. Taka ochrona ma utrudnić branie kredytów czy podpisywanie umów na cudze dane — od 1 czerwca 2024 roku status numeru muszą sprawdzać m.in. banki, firmy pożyczkowe, notariusze i operatorzy komórkowi.
Jeśli mimo aktywnego zastrzeżenia instytucja zawrze umowę, a dane zostały wykorzystane przez oszustów, poszkodowany nie spłaca takiego zobowiązania.
Gdzie to załatwić
Usługa jest bezpłatna i przysługuje każdej osobie pełnoletniej z numerem PESEL. Status można włączyć w aplikacji mObywatel 2.0, przez serwis mObywatel albo w każdym urzędzie gminy.
W aplikacji i serwisie da się też sprawdzić, kto zaglądał do rejestru, przejrzeć historię zmian, cofnąć zastrzeżenie na stałe albo tylko na określony czas. Aplikacja może dodatkowo wysyłać powiadomienia. Między jedną a następną zmianą statusu musi minąć 30 minut.
Kiedy trzeba cofnąć zastrzeżenie
Blokadę trzeba zdjąć przed podpisaniem części umów, m.in. przy kredycie, pożyczce, zakupie na raty, leasingu, sprzedaży lub kupnie nieruchomości u notariusza oraz przy wyrabianiu duplikatu karty SIM. Zmiana pojawia się w rejestrze od razu.
Co się nie zmienia
- sprawy urzędowe, np. meldunek, ślub czy wyrobienie dokumentów,
- wizyty lekarskie, pobyt w szpitalu i realizacja recept,
- udział w wyborach,
- ważność dowodu, paszportu i prawa jazdy,
- korzystanie z profilu zaufanego,
- podróże, w tym przekraczanie granicy i loty,
- podpisywanie dokumentów w pracy oraz korzystanie z usług pocztowych.
Ważny szczegół dla osób, które zgubiły dowód albo miały go skradziony: po zgłoszeniu utraty dokumentu numer PESEL zostaje automatycznie zastrzeżony. Nie blokuje to wyrobienia nowego dowodu, ale po jego odebraniu ochrona nie znika sama — trzeba ją wyłączyć samodzielnie w mObywatelu albo w urzędzie gminy.
źródło: Urząd Gminy Żary
