Pełnoletnia osoba z numerem PESEL może włączyć blokadę, która utrudnia zaciągnięcie kredytu, pożyczki albo podpisanie części umów na skradzione dane. Od 1 czerwca 2024 roku banki, firmy pożyczkowe, notariusze i operatorzy telekomunikacyjni muszą sprawdzić odpowiedni rejestr, zanim sfinalizują taką sprawę.
Jeśli instytucja pominie aktywną blokadę i mimo to zawrze umowę, dług nie obciąży osoby, której dane wykorzystano.
Ustawienie blokady jest bezpłatne. Można to zrobić w aplikacji mObywatel, na stronie mObywatel albo w każdym urzędzie gminy. Tą samą drogą da się ją też zdjąć bezterminowo lub tylko na określony czas, z automatycznym ponownym włączeniem. W systemie widać również historię zmian i listę firm czy instytucji, które sprawdzały numer.
Przy cofnięciu blokady trzeba pamiętać o jednym: następna zmiana statusu jest możliwa dopiero po 30 minutach. Czasowe odblokowanie przydaje się przed podpisaniem umowy z bankiem, przy zakupie na raty albo leasingu, u notariusza przy sprzedaży lub kupnie nieruchomości oraz u operatora, na przykład przy wydaniu duplikatu karty SIM.
Blokada PESEL nie zatrzymuje zwykłych spraw. Nadal można:
- załatwiać formalności urzędowe, w tym meldunek, ślub i wyrobienie dokumentów,
- korzystać z opieki zdrowotnej i realizować recepty,
- głosować,
- posługiwać się ważnym dowodem, paszportem i prawem jazdy,
- korzystać z profilu zaufanego,
- podróżować, także samolotem i z biletami lotniczymi,
- podpisywać dokumenty w pracy,
- korzystać z usług pocztowych.
Ważna rzecz przy utracie dowodu osobistego: po zgłoszeniu zagubienia albo kradzieży dokumentu numer PESEL jest blokowany automatycznie. Odbiór nowego dowodu nie usuwa tej blokady sam z siebie.
źródło: Urząd Gminy Żary
